Czym jest fundusz obligacyjny i jak działa?

Fundusz obligacyjny to narzędzie, które pozwala inwestorom osiągać stabilny dochód przy niższym ryzyku w porównaniu z funduszami akcyjnymi. Działa na zasadzie zbiorowego inwestowania środków w obligacje różnego typu, generując przychód zarówno z odsetek, jak i zmian cen papierów wartościowych[1][2][6]. Poniżej przestawiamy szczegółowe informacje dotyczące budowy oraz działania funduszu obligacyjnego.

Definicja i podstawowe cechy funduszu obligacyjnego

Fundusz obligacyjny należy do kategorii funduszy inwestycyjnych, których polityka inwestycyjna koncentruje się na lokowaniu środków głównie w obligacje skarbowe, komunalne oraz korporacyjne. Podstawowym celem tych funduszy jest zapewnienie uczestnikom stabilnego i przewidywalnego dochodu, przy relatywnie ograniczonym poziomie ryzyka inwestycyjnego[1][2][6].

Kluczową cechą funduszu obligacyjnego jest korzystanie z profesjonalnego zarządzania portfelem. Zarządzający dokonują wyboru różnych rodzajów obligacji charakteryzujących się różnym terminem zapadalności, walutą i ryzykiem. Pozwala to na dywersyfikację i zredukowanie ryzyka utraty wartości inwestycji jedynie w przypadku pojedynczego emitenta[1][2][5].

Inwestorzy stają się uczestnikami funduszu poprzez nabycie jednostek uczestnictwa, których wartość zależy bezpośrednio od wyników inwestycyjnych oraz zmian cen należących do portfela obligacji[3][4].

Jak działa fundusz obligacyjny?

Główne założenie działania funduszu obligacyjnego opiera się na zbiorowym inwestowaniu kapitału zgromadzonego od uczestników w obligacje – dłużne papiery wartościowe emitowane przez państwa, samorządy lub przedsiębiorstwa[1][2]. Emitent obligacji zobowiązuje się do wypłaty odsetek oraz zwrotu kapitału w określonym czasie.

Zarządzający funduszem odpowiednio dobierają portfel obligacji, biorąc pod uwagę nie tylko bezpieczeństwo inwestycji, ale również potencjał generowania dochodu z odsetek i zmian cen rynkowych tych papierów. Osiągany przez inwestora zysk to kombinacja uzyskanych odsetek oraz przychodów lub strat ze zmian wyceny obligacji, pomniejszonych o opłaty za zarządzanie funduszem[3][4].

Jedną z istotnych zalet funduszu obligacyjnego jest możliwość rozłożenia środków na wiele różnych emisji, dzięki czemu ogranicza się ryzyko związane z niewypłacalnością pojedynczego emitenta[1][2].

Rodzaje funduszy obligacyjnych i strategie zarządzania

Na rynku funkcjonują różne typy funduszy obligacyjnych. Można je podzielić ze względu na pochodzenie obligacji (krajowe, zagraniczne, komunalne, korporacyjne) oraz czas trwania inwestycji (krótko-, średnio- i długoterminowe).

Zarządzający dysponują szerokim wachlarzem strategii budowy portfela, dobierając obligacje zgodnie z profilem ryzyka oraz oczekiwaną stopą zwrotu. W ostatnim czasie coraz większą popularność zyskują fundusze oparte na obligacjach zagranicznych oraz fundusze promujące inwestowanie w tzw. green bonds (obligacje przeznaczone na cele ekologiczne)[6].

Podczas zarządzania istotnym aspektem jest monitorowanie sytuacji na rynku stóp procentowych, ponieważ wpływają one na wycenę już posiadanych papierów – wzrost stóp oznacza spadek wartości obligacji, podczas gdy ich spadek – wzrost[5].

Ryzyko i profil inwestora funduszy obligacyjnych

Mimo stabilnego charakteru, fundusz obligacyjny nie jest wolny od ryzyka. Należy liczyć się głównie z ryzykiem kredytowym, czyli możliwością niewypłacalności emitenta, a także ryzykiem zmian poziomu stóp procentowych[6]. Zmiany te mają wpływ na wycenę zobowiązań dłużnych w portfelu funduszu.

Fundusze obligacyjne dedykowane są przede wszystkim inwestorom oczekującym stabilnych, przewidywalnych dochodów oraz ograniczonej zmienności wartości zainwestowanych środków. Chociaż historycznie postrzegane są jako mniej ryzykowne niż fundusze akcyjne, nie gwarantują zysku i cechują się zmiennością wartości jednostek uczestnictwa[6].

Mechanizm inwestowania i płynność funduszy obligacyjnych

Inwestycja w fundusz obligacyjny polega na nabyciu jednostek uczestnictwa, których cena ustalana jest najczęściej codziennie na podstawie aktualnej wyceny portfela obligacji[3][4]. Inwestor ma możliwość swobodnego wpłacania i wypłacania środków w funduszach otwartych, co zapewnia wysoką płynność oraz wygodę inwestowania.

Ostateczny zwrot z inwestycji zależy od efektywności zarządzania, doboru papierów dłużnych, kosztów prowadzenia funduszu oraz bieżącej sytuacji na rynku finansowym. Zyski są sumą odsetek od posiadanych obligacji oraz wartości zmian notowań samych papierów wartościowych, pomniejszoną o koszty zarządzania[4].

Podsumowanie

Fundusz obligacyjny umożliwia inwestorom uzyskanie ekspozycji na rynek długu, oferując przy tym stabilność i dywersyfikację trudno osiągalną w samodzielnie budowanym portfelu. Dzięki profesjonalnemu zarządzaniu inwestor otrzymuje produkt dostosowany do oczekiwanej stopy zwrotu i poziomu akceptowanego ryzyka[1][2][5][6]. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie dla osób ceniących przewidywalny dochód i ograniczoną zmienność wyceny kapitału.

Źródła:

• [1] K. Szymański, „Fundusze inwestycyjne w praktyce”, Warszawa, 2022
• [2] J. Piątek, „Rynek obligacji – przewodnik inwestora”, Kraków, 2023
• [3] KNF, „Zasady funkcjonowania funduszy inwestycyjnych”, dostęp: https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/fundusze_inwestycyjne
• [4] Związek Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych, „Fundusze obligacyjne”, dostęp: https://www.investfunds.pl/poradniki/obligacyjne
• [5] M. Rzeźnik, „Determinanty wyceny obligacji w funduszach”, Gdańsk, 2021
• [6] Analizy Online, „Fundusze obligacyjne – charakterystyka i ryzyka”, dostęp: https://www.analizy.pl/fundusze/obligacje-opis