Aby lokata przyniosła realny zysk, jej oprocentowanie musi przewyższać aktualną inflację. To podstawowa zasada, którą każdy oszczędzający powinien znać. W przeciwnym razie, mimo nominalnego wzrostu kapitału, faktyczna siła nabywcza pieniędzy spada. Przyjrzyjmy się bliżej, jak obliczyć zysk z lokaty i określić, kiedy faktycznie zarabiamy na oszczędzaniu.

Czym jest zysk nominalny a czym realny?

Zysk nominalny to wartość, którą najczęściej widzimy w ofertach banków – liczba, która mówi, ile pieniędzy pojawi się na naszym koncie po zakończeniu lokaty. Oblicza się go mnożąc kapitał przez oprocentowanie i liczbę dni trwania lokaty, a następnie dzieląc przez 365 dni [1]. To jednak tylko część prawdy o faktycznym zysku.

Kluczową rolę odgrywa tu zysk realny, który uwzględnia wpływ inflacji na siłę nabywczą pieniądza. Obliczamy go za pomocą wzoru: Zysk_realny = [(1 + Zysk_nominalny) / (1 + Wskaźnik_inflacji)] – 1 [2]. Ten parametr pokazuje, czy faktycznie nasze pieniądze zyskują na wartości.

Przykładowo, jeśli lokata oferuje 5% w skali roku, a inflacja wynosi 3%, to realny zysk będzie niższy niż nominalne 5%. Z drugiej strony, przy inflacji wynoszącej 7%, nawet atrakcyjnie wyglądająca lokata 5% oznacza faktyczną stratę siły nabywczej naszych pieniędzy [2].

Jakie czynniki wpływają na zysk z lokaty?

Oprocentowanie lokaty stanowi podstawowy parametr określający potencjalny zysk. Jest ono zawsze podawane w skali roku, nawet jeśli lokata trwa krócej [4]. To właśnie ten wskaźnik porównujemy z inflacją, by określić realną opłacalność.

  Jak oszacować realne koszty kredytu hipotecznego?

Na końcowy wynik wpływa jednak kilka istotnych czynników:

1. Okres trwania lokaty – zazwyczaj dłuższe lokaty oferują wyższe oprocentowanie [4].
2. Kwota depozytu – niektóre banki oferują lepsze warunki dla wyższych kwot [2].
3. Częstotliwość kapitalizacji – im częściej naliczane są odsetki, tym korzystniej dla oszczędzającego [4].
4. Podatek Belki – 19% podatek od zysków kapitałowych, automatycznie potrącany przez bank, który zmniejsza końcowy zysk [1][5].

Warto podkreślić, że częstotliwość kapitalizacji odsetek może znacząco wpłynąć na końcowy wynik. Kapitalizacja miesięczna będzie korzystniejsza niż roczna, ponieważ odsetki są doliczane do kapitału częściej, generując „odsetki od odsetek” [2].

Jak inflacja zjada zyski z lokat?

Inflacja to ukryty wróg oszczędzających. Wzrost cen towarów i usług sprawia, że za tę samą kwotę możemy kupić coraz mniej. Aby lokata przynosiła realny zysk, jej oprocentowanie po uwzględnieniu podatku musi przewyższać poziom inflacji [5].

W okresach wysokiej inflacji znalezienie takiej lokaty może być wyzwaniem. Gdy inflacja wynosi przykładowo 10%, lokata musiałaby oferować oprocentowanie około 12,35% (uwzględniając podatek Belki), aby realny zysk był dodatni [2][5].

Wielu oszczędzających nie zdaje sobie sprawy, że mimo rosnącego salda na koncie, ich pieniądze mogą tracić na wartości. Nominalny zysk często daje złudne poczucie bogacenia się, podczas gdy realnie siła nabywcza zgromadzonych środków spada [3].

Jak obliczyć rzeczywisty zysk z lokaty?

Obliczenie nominalnego zysku z lokaty jest stosunkowo proste. Stosujemy formułę:
Zysk = (Kapitał × Oprocentowanie × Liczba dni) / 365 [1][3]

  Jak wybrać najkorzystniejszą lokatę bankową?

Jednak aby poznać faktyczny, realny zysk, musimy uwzględnić zarówno podatek, jak i inflację:

1. Od nominalnego zysku odejmujemy 19% podatku (podatek Belki) [1]
2. Następnie stosujemy wzór na zysk realny: [(1 + Zysk po podatku) / (1 + Inflacja)] – 1 [2][3]

Otrzymany wynik pokaże, czy faktycznie nasza lokata przynosi zysk, czy może – mimo dodatniego wyniku nominalnego – realnie tracimy [3].

Jaki procent na lokacie zapewni bezpieczny zysk?

Bezpieczny zysk z lokaty to taki, który przewyższa bieżącą inflację po uwzględnieniu podatku Belki. Oznacza to, że oprocentowanie lokaty powinno być o co najmniej 23,5% wyższe od aktualnej inflacji (ze względu na 19% podatek) [2][5].

W obecnych warunkach rynkowych znalezienie takiej lokaty może być trudne, szczególnie w okresach podwyższonej inflacji. Banki rzadko oferują oprocentowanie znacząco przewyższające poziom inflacji [5].

Warto jednak pamiętać, że nawet jeśli lokata nie zapewnia realnego zysku, może stanowić bezpieczne miejsce przechowywania oszczędności, chroniąc je przed większą utratą wartości, niż miałoby to miejsce w przypadku trzymania gotówki [2].

Alternatywne sposoby ochrony kapitału przed inflacją

Gdy lokaty bankowe nie zapewniają satysfakcjonującego realnego zysku, warto rozważyć inne opcje:

Obligacje indeksowane inflacją – ich oprocentowanie jest powiązane ze wskaźnikiem inflacji, co zapewnia ochronę przed utratą siły nabywczej [5]
Długoterminowe inwestycje – np. w akcje czy fundusze inwestycyjne, które historycznie przewyższają inflację w dłuższym okresie, choć wiążą się z większym ryzykiem [2]
Inwestycje w aktywa rzeczowe – jak nieruchomości czy metale szlachetne, które tradycyjnie stanowią zabezpieczenie przed inflacją [5]

  Lokaty bankowe - ile rzeczywiście zarobisz w skali roku?

Wybór odpowiedniego instrumentu zależy od indywidualnej tolerancji na ryzyko, horyzontu czasowego inwestycji oraz bieżącej sytuacji ekonomicznej [2].

Kiedy warto założyć lokatę mimo niskiego realnego zysku?

Lokaty bankowe, nawet jeśli nie zapewniają wysokiego realnego zysku, mają swoje miejsce w strategii finansowej. Warto je rozważyć:

– Gdy priorytetem jest bezpieczeństwo kapitału – lokaty są objęte gwarancją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do równowartości 100 000 euro [4]
– W ramach dywersyfikacji portfela inwestycyjnego – jako element o niskim ryzyku [2]
– Dla krótkoterminowych celów finansowych – gdy potrzebujemy dostępu do pieniędzy w przewidywalnej przyszłości [4]
– W okresach niepewności rynkowej – gdy inne formy inwestycji są obarczone zbyt wysokim ryzykiem [5]

Procent na lokacie zapewniający realny zysk to ten, który po uwzględnieniu podatku przewyższa aktualną inflację. W praktyce jednak decyzja o założeniu lokaty powinna uwzględniać szerszy kontekst finansowy i osobiste cele oszczędzającego.

Źródła:

[1] Obliczanie zysku z lokaty – metodologia
[2] Wzór na obliczanie zysku realnego z uwzględnieniem inflacji
[3] Analiza porównawcza zysku nominalnego i realnego
[4] Czynniki wpływające na oprocentowanie lokat bankowych
[5] Wpływ podatku Belki i inflacji na efektywność lokat